Każdy z nas w czasach szkolnych uczestniczył w zajęciach dotyczących używek, na których prowadzący opowiadał o tym, jak odmówić, kiedy ktoś proponuje nam korzystanie z niedozwolonych substancji (np. alkohol, papierosy) przed 18 rokiem życia. Te wypowiedzi, choć miały różne formy, opierały się głównie na tym, aby powiedzieć swojemu rozmówcy „nie”.

Dzięki tym zajęciom mogliśmy stawiać pierwsze kroki w doskonaleniu umiejętności stawiania granic. Dziś jednak chcielibyśmy zachęcić Was do spojrzenia na to z szerszej perspektywy.

Stawianie granic jest tak naprawdę o mówieniu sobie „tak”, a nie o mówieniu innym „nie”. Dostrzeżenie tego jest bardzo istotne – w końcu kiedy chcemy komuś odmówić to robimy to dla siebie – stawiamy na swój komfort, podejmujemy tę decyzję w zgodzie z własnymi przekonaniami i uczuciami – a nie po to, aby kogoś zranić. Dzięki takiemu podejściu okazujemy szacunek zarówno sobie – respektujemy swoje granice i tworzymy życie, którego sami chcemy – jak i rozmówcy – jesteśmy szczerzy wobec drugiej osoby i budujemy autentyczne relacje.

Definicja stawiania granic

Nedra Glover Tawwab w książce „Dbałość” definiuje granice jako „oczekiwania i potrzeby pomagające nam czuć się w relacjach bezpiecznie i komfortowo […]”.

Jak rozpoznać u siebie brak postawienia granicy w określonej sytuacji?

• Pojawienie się uczucia bycia wykorzystanym.
• Spełnianie próśb, których tak naprawdę nie chcemy wypełniać.
• Uczucie rozgoryczenia (wyrażamy je w sposób bierno-agresywny; jesteśmy szorstcy w rozmowie i odpowiadamy zdawkowo; chcemy, aby inni domyślili się, co się w nas dzieje).
• Brak czasu dla siebie.

Dlaczego nie stawiamy granic? Jakie pojawiają się w nas myśli?

• A co jeśli uzna mnie za egoistę?
• To i tak pewnie nic nie da…
• Co będzie jeśli oni się obrażą i stracę znajomych?
• A co jeżeli go zranię?
• Co będzie jak wyjdę na wrednego?

Jak stawiać granice w zdrowy sposób?

• Zastanów się, jakie masz wartości i co jest dla Ciebie ważne.
• Powiedz o tym, jakie masz potrzeby.
• Odmów bez przepraszania – gdy odmowa jest dla nas najzdrowszym wyjściem.
• Bądź stanowczy i konsekwentny.

Przykłady, jak możemy stawiać granice:

• „Wolę podanie dłoni, nie przepadam za przytulaniem”.
• „Czuję się skrępowany, słuchając Twoich komentarzy”.
• „Nie chcę mieć z Tobą kontaktu”.
• „Możemy się nie zgadzać, ale się nie obrażajmy”.
• „Słyszę, że ciąży Ci wiele tematów. Nie czuję się przygotowany, aby Ci pomóc. Może rozważ spotkanie ze specjalistą?”.
• „Potrzebuję czasu”.
• „W każdej sytuacji mam prawo czuć to, co czuję”.
• „Pożyczę Ci sukienkę, ale jeśli ją poplamisz, będziesz musiała zapłacić za pralnię”.

Stawianie granic to jedna z form dbania o siebie. Pozwala to nam budować relację z ludźmi i światem, które są zgodne z naszymi wartościami.

Jeśli dopiero zaczynasz swoją przygodę z mówieniem sobie „tak”, możesz początkowo doświadczać uczucia dyskomfortu, jednak z każdym kolejnym krokiem staje się to coraz prostsze – praktyka czyni mistrza!

Ważne!

Inni mogą reagować na stawiane przez Ciebie granice w różny sposób – może się to także spotkać z ich dezaprobatą. Czasami, aby ktoś zaczął je respektować, konieczne jest wyznaczanie ich kilka razy.

Do stworzenia tego artykułu zainspirowała mnie książka Nedry Glover Tawwab pt. „Dbałość”.

Autor: Anna Szreder

Zobacz nasz inny artykuł: Jak radzić sobie z zaburzeniami lękowymi